Ngày 28/10/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1813/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam, trong đó đặt ra các mục tiêu về việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế và đề ra một số giải pháp như: rà soát đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều khoản liên quan đến thanh toán tại các văn bản Luật hiện hành; xây dựng giải pháp để tiếp tục khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt góp phần vào việc quản lý thuế. Bên cạnh đó, tại Quyết định số 1813/QĐ-TTg cũng đưa ra các giải pháp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa như: … Khuyến khích phát triển các sản phẩm, dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt phù hợp với hành vi tiêu dùng ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; Nghiên cứu, triển khai từng bước hoạt động đại lý thanh toán; cho phép các tổ chức không phải ngân hàng triển khai hoạt động đại lý thanh toán ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo theo quy định; Tận dụng hạ tầng, dữ liệu, mạng lưới viễn thông, giảm các chi phí xã hội để phát triển, mở rộng kênh thanh toán không dùng tiền mặt trên thiết bị di động ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo...

Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 quy định về thanh toán không dùng tiền mặt. Nhờ đó, các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phát triển với nhiều hình thức đa dạng. Ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trong đó đặt ra mục tiêu đến năm 2030 giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%.

Ngày 30/7/2025 Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 124/CĐ-TTg về thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó chỉ đạo:

“1. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao khẩn trương thực hiện ngay các giải pháp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt; tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn, tuyên truyền để tiếp tục thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, đảm bảo đáp ứng nhu cầu thanh toán của người dân, doanh nghiệp, tiết kiện nguồn lực, phòng chống thất thu thuế, tội phạm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật”.

Để góp phần cùng với các giải pháp khác trong việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế, thực hiện chuyển đổi số, minh bạch hóa các giao dịch trong nền kinh tế theo chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước, tại Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH14 (điểm c khoản 1 Điều 9) được Quốc hội thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/10/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2025 quy định:

“Điều 9. Các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế

1. Trừ các khoản chi quy định tại khoản 2 Điều này, doanh nghiệp được trừ các khoản chi khi xác định thu nhập chịu thuế nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

…

c) Các khoản chi có đủ hoá đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặttheo quy định của pháp luật, trừ các trường hợp đặc thù theo quy định của Chính phủ”. Đồng thời, tại khoản 3 Điều 9 của Luật này giao Chính phủ quy định chi tiết thi hành Điều này.

Theo quy định nêu trên thì tại Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH14 không giới hạn mức tối thiểu phải thanh toán không dùng tiền mặt cũng như không quy định cụ thể trường hợp nào áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt mà giao Chính phủ quy định chi tiết.

Trên cơ sở nội dung được giao tại Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH14 nêu trên, tại khoản 1 Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế TNDN đã quy định điều kiện để doanh nghiệp được trừ các khoản chi khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, trong đó có: “Khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặtđối với trường hợp mua hàng hoá, dịch vụ và các khoản thanh toán kháctừng lần có giá trị từ 05triệu đồng trở lên. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của các văn bản pháp luật về thuế giá trị gia tăng”. Quy định này áp dụng kể từ ngày Nghị định số 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành (ngày 15/12/2025).

Ngoài ra, tại Điều 26 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng cũng đã quy định mức thanh toán không dùng tiền mặt là từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế giá trị gia tăng; đồng thời quy định cụ thể về các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt và một số quy định đặc thù khác liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo quy định nêu trên thì các khoản thanh toán từng lần của doanh nghiệp có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên để được tính vào chi phí được trừ thì doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Quy định này không mâu thuẫn với hình thức trả lương quy định tại Bộ luật Lao động năm 2019.

Căn cứ vào các quy định nêu trên, trường hợp doanh nghiệp có khoản chi thanh toán tiền lương, tiền công trả cho người lao động đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP và không thuộc các khoản chi không được trừ quy định tại khoản 8 Điều 10 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP thì khoản chi thanh toán tiền lương, tiền công này được xác định là khoản chi được trừ khi tính thuế TNDN trong kỳ. Trong đó:

- Đối với khoản chi thanh toán tiền lương, tiền công từng lần có giá trị từ 05 triệu đồng trở lên cho người lao động kể từ ngày Nghị định số 320/2025/NĐ-CP có hiệu lực thi hành (ngày 15/12/2025), để được tính vào chi phí được trừ thì doanh nghiệp phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Việc xác định chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định tại Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng.

- Đối với khoản chi thanh toán tiền lương, tiền công từng lần có giá trị dưới 05 triệu đồng bằng tiền mặt cho người lao động mà việc chi tiền mặt tuân thủ quy định của pháp luật về kế toán và có đủ chứng từ theo quy định thì doanh nghiệp được tính khoản chi thanh toán tiền lương, tiền công này vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Về hình thức trả lương và kỳ hạn trả lương cho người lao động, tại Bộ luật Lao động năm 2019 (Điều 96, Điều 97) và Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 của Chính phủ (Điều 54) đã quy định cụ thể. Trường hợp phát sinh vướng mắc về phương thức trả lương, đề nghị Công ty liên hệ với Bộ Nội vụ để được hướng dẫn cụ thể.

Bộ Tài chính trả lời để độc giả Nguyễn Đình Dũng được biết./.